Thư viện thân thiện là tổng hợp của nhiều thư viện nhỏ, những góc học tập nhỏ...
Đầu tiên phải kể đến thư viện đa chức năng. Đó là thư viện mà HS không chỉ đơn thuần đến để đọc sách mà còn tạo cơ hội thuận lợi nhất cho HS phát huy tiềm năng của mình một cách toàn diện, nơi đó là một không gian học tập đa chức năng có góc đọc, góc viết, góc vẽ, góc nghệ thuật, góc nghe, góc chơi cờ, góc thông tin, góc truyền thống bản sắc dân tộc.

Chúng tôi giới thiệu bài viết này nhân Hội nghị Thư viện thiết bị của phòng GD&ĐT Tràng Bom được tổ chức vào ngày 19/09/2009

Thư viện thân thiện

(GD&TĐ) - Ý tưởng xây dựng thư viện thân thiện góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy – học của Trường THCS Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp được cô hiệu trưởng Đặng Thị Ngọc Tươi bắt đầu từ suy nghĩ: Làm sao mọi HS, GV khi đến thư viện nhà trường không phải chỉ để đọc sách, báo mà còn có sự phát triển về nhiều mặt như giải trí, chơi cờ, viết một đoạn văn ngắn bày tỏ cảm xúc, tâm tư tình cảm… Để khi HS có kiến thức biết tìm tòi, lúc đó HS mới ham học hỏi, phát huy được năng lực sáng tạo...

>>> Đây là mô hình mới, đòi hỏi phải có nhiều thời gian, phải thực hiện lâu dài, thư viện mới tích lũy được nhiều kinh nghiệm, nhiều sản phẩm phong phú, đa dạng.
>>> Cán bộ thư viện mới đáp ứng được một phần yêu cầu chuyên môn cao của một thư viện thân thiện: năng động biết phối hợp, có vốn văn chương nhất định, biết tập hợp HS để làm việc.
>>> Phải huy động nhiều CTV thư viện là GV và HS của trường để hỗ trợ thư viện tổ chức nhiều hoạt động.

* Thư viện của mơ ước
Thư viện thân thiện của trường THCS Mỹ Hiệp là tổng hợp của nhiều thư viện nhỏ, những góc học tập nhỏ...
Đầu tiên phải kể đến thư viện đa chức năng. Đó là thư viện mà HS không chỉ đơn thuần để đọc sách mà còn tạo cơ hội thuận lợi nhất cho HS phát huy tiềm năng của mình một cách toàn diện, nơi đó là một không gian học tập đa chức năng có góc đọc, góc viết, góc vẽ, góc nghệ thuật, góc nghe, góc chơi cờ, góc thông tin, góc truyền thống bản sắc dân tộc.
Ngoài ra, đối với thư viện đa chức năng, nhà trường nhận thấy còn có thể tổ chức thêm góc nghe, góc trò chơi, góc nghệ thuật... Hàng tháng hoặc hàng quý, thư viện tổ chức các hoạt động đặc biệt phù hợp với các chủ đề của ngày lễ lớn như ngày hội đọc sách 23/4, ngày môi trường thế giới 5/6... tổ chức thi kể chuyện sách, hướng dẫn HS nghiên cứu các tiểu dự án như “Tìm hiểu nguyên nhân HS bỏ học” hoặc “Tìm hiểu cây thuốc nam ở địa phương để chữa bệnh”...

Tiếp đến là thư viện góc lớp! Nghe tên có vẻ đặc biệt nhưng thư viện góc lớp đơn giản là một giá sách, một kệ sách. Ngay từ đầu, các GV Trường THCS Mỹ Hiệp đã được nhiều người hỏi rằng: Vì sao trường có thư viện rồi mà lại xây thư viện góc lớp làm gì cho tốn kém? Và nhà trường đã trần tình, rằng thư viện của trường không gian còn hạn chế, nơi đọc cho GV và HS còn thiếu, vậy nên mới có thư viện góc lớp!
Thư viện góc lớp giúp cho HS tiếp cận sách, báo ngay tại lớp, hỗ trợ rất lớn cho GV trong việc tổ chức các hoạt động lớp, phát huy tính tự quản của các em nhằm sắp xếp, bảo quản, giữ gìn, không để sách báo bị rách, bị mất. Tổ chức thư viện góc lớp giúp cho HS chủ động thời gian trên lớp và giải trí sau các tiết học tại lớp, các em có thể tra cứu hoặc tìm kiếm kiến thức mới hỗ trợ cho bài học.

Vai trò của GV chủ nhiệm trong hoạt động thư viện góc lớp là định hướng cho HS thói quen đọc. GV chủ nhiệm phân công một số HS phụ trách trao đổi sách, báo, tài liệu cho thư viện góc lớp. Căn cứ vào nhu cầu đăng ký của HS, các em đến thư viện chính của trường mượn. Ngoài ra, nhóm HS này đưa ra ý tưởng về hoạt động của thư viện góc lớp. Mục tiêu của thư viện góc lớp là hướng tới giúp HS tiếp cận thông tin dễ dàng hơn, tìm kiếm kiến thức ở mọi nơi.

Trong thư viện thân thiện ở Trường THCS Mỹ Hiệp còn có thư viện ngoài trời. Mô hình này giống như thư viện xanh. Ở tỉnh Đồng Tháp đã có nhiều trường thực hiện có hiệu quả. Đối với trường THCS Mỹ Hiệp, do khuôn viên trường rộng, khoảng cách từ lớp cuối cùng đến thư viện xa, khó khăn cho HS đến thư viện nên nhà trường đã nghĩ ra cách để HS tiếp cận kiến thức và giải trí sau giờ học. Thư viện ngoài trời của Trường Mỹ Hiệp đặt dưới tán cây. Giữa không gian tự nhiên, mát mẻ, HS đọc sách báo với sự cảm nhận thoải mái. Vai trò của thủ thư là đào tạo nhóm HS hỗ trợ để tự quản sách và đến thư viện chính của trường để trao đổi theo yêu cầu của HS đặt trước, mỗi ngày mang sách đến cho các bạn đọc và mang về thư viện chính khi không cần.

* Khả năng mở rộng đề tài
Kết quả đạt được sau khi xây dựng thư viện thân thiện tại Trường THCS Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp khiến cô và trò nhà trường đều thấy rất vui và tự hào: Trung bình mỗi ngày có 90 HS đến thư viện, tăng gấp 3 lần thông thường; 2 HS được Báo Thiếu niên tiền phong bầu chọn là nhà lãnh đạo trẻ tương lai; mỗi ngày khoảng 30 HS đến chơi cờ tại thư viện đa chức năng; HS nhà trường đã biết nghiên cứu, tìm hiểu nội dung liên quan đến bài học để mở rộng nâng cao kiến thức...
Có thể thấy thư viện thân thiện là một trong những giải pháp hỗ trợ cho việc đổi mới phương pháp dạy – học, thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực”, phù hợp với mục tiêu đào tạo thế hệ HS có thể hòa nhập với cộng đồng thế giới.

Văn Thành